haber oku

DEMİRCİ MEHMET EFE ANZAVUR VE DELİBAŞ İSYANLARININ BASTIRILMASINDA BÜYÜK ROL OYNAMIŞTIR

admin ~ 20 Nisan 2020 ~ Genel, Manşetler, Yazarlar

Demirci Mehmet Efe milli Mücadelenin en kudretli efelerinden biridir. Hemen hemen her isyanda kendisinden istifade edilmiştir.

Memleket isyanlardan geçilmiyordu.7 Nisan 1920 günü üç yüz atlı zeybekte Danişmentli İsmail kumandasında Sarayköy üzerinden Alaşehir istikametine Anzavur isyanını bastırması için gönderilmişlerdir. İsyancılar Düzce’ye hâkimlerdir. Çerkez Etem birlikleri Düzce’ye girer ve 26 Mayıs 1920 günü Düzce’de asilerin elebaşları Safer Bey, Koç Bey ve Abdülvahap hemen idam edilir. İstanbul’dan gelen isyancıları yönlendiren kurmay Yarbay Hayri de kaçarken yakalanıp idam edildi.

Demirci Mehmet Efe’nin zeybekleri isyan bastırılması yönünde canlarını ortaya koyarak Albay Refet Bey’in emirlerine yerine getirmek gayreti içindedirler.

Bu mücadelesinden dolayı Mustafa Kemal Paşa telgraf çekerek kutlamıştır.

“Umum Kumandan Demirci Mehmet Efe Kardeşime,

Kahraman efelerinize, size gönderiyorum. Aydın’ın bu doğru özlü ve fedakâr evlatları Bolu-Düzce havalisinde memleketimizi gâvurların esaretine düşürmeye çalışan hainleri pek kahramanca sette ve fedakarane te’dip ettiler. Vatanımıza büyük hizmetleri ifa ettiler. Allah iki cihanda aziz etsin. Kendilerine Umum olan zat-i âlinize Büyük Millet Meclisi’nin kalbi ve samimi teşekküratını takdim eder gözlerinizden öperim. Kardeşim efendim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi

Mustafa Kemal

Demirci Mehmet Efe’nin muteber efesi Sökeli Ali Efe, iki yüz (bazı kaynaklar 250) atlı zeybeğin kumandanı olarak Konya yakınlarındaki isyan bastırılması için yola çıkmıştır. Toplanma alanı Çivril olarak belirlendi. Çivril’de toplanması gereken atlı sayısının eksik olmaması için Demirci Mehmet Efe’nin fermanında:

“O saatte onları Çivril’de noksan bulursam vatanı selameti için kafanızı kesmek üzere yanınıza geleceğim.” Demiştir.

Bu isyana giderken 15 Ekim 1920 tarihinde Isparta’dan Mustafa Kemal’e çektiği telgrafta:

“BMM Reisi Mustafa Kemal Paşa

Ulu emrinizi saygı ile aldım. Şükranlarımı arz ederim. Bütün mücahit arkadaşlarımız ellerinden öperler. Milli maksatlar için çalışan mücahitlerin önderi, en sadık hizmet edeni olduğumu teyiden arz ederim.

Umum Kuva-yı Seyyare Kumandanı

Demirci Mehmet Efe

Bu telgraf üzerine Mustafa Kemal Paşa hemen cevap vermiş.

“… Hissiyatınıza teşekkür ve milletimizin birliğine amaç edinen Bugünkü vatani mesainizde başarılar diler, bütün arkadaşlara selam ederim. Efendim”

Bu haberleşmeden sonra 16 Ekim Şarkikaraağaç’a, 19 Ekim’de Beyşehir’e,25 Ekim’de Akseki, 4 Kasım’da Antalya’ya ve Bucak Üzerinde 22 Kasım 1920’de Isparta’ya ulaştı.

BMM Reisi Mustafa Kemal Paşa

22 Kasım 1920 günü Isparta’ya geldim. İsyanı nezaket dairesinde hallettim. Firari olanları ve geride emniyeti bozacakları toplamak için muhtelif kazalarda beş yüz kadar efradı bıraktım. Vatani vazifemin yerine getirilmesine hazırım. Bu isyanın sırf İstanbul’un teşvik ve tertibiyle çıktığı asilerin ifadelerinden anlaşılmıştır. Teslim olmayanların da cezalarını bulacaklarından eminim.

Umum Kuva-yı Seyyare Kumandanı

Demirci Mehmet Efe

Eğitimci, Yazar-Şair Osman GİRGİN’İN “NAZİLLİ TARİHİ” adlı kitabından alınmıştır.


Etiketler:

habere yorum yapın

Yorumlar kapalı.